หน้าแรก เวลาธรรมกาย ธรรมะประจำวัน วารสาร สื่อธรรมะ ข่าวและกิจกรรม ปกิณกะ
วัฒนธรรมชาวพุทธ about us จุดออกรถมาวัด บทเพลงธรรมะ ดาวน์โหลด
 มารยาทในการนั่ง

การนั่งพับเพียบ    

                เป็นการนั่งที่นิยมกันในหมู่ชาวพุทธ ถือว่าสุภาพเรียบร้อย สวยงามน่าดูน่าชมปฏิบัติกันมาแต่โบราณกาล
     จนถึงทุกวันนี้ นิยมปฏิบัติประจำทั้งทางโลก และทางธรรม โดยเฉพาะขณะเข้าร่วมประชุม ณ สถานที่ซึ่ง
     ต้องนั่งกับพื้น

     วิธีนั่งพับเพียบ

            ๑.
การนั่งพับเพียบขวา ให้นั่งพับขาขวา
      ปลายเท้าขวาหันไปทางด้านหลัง หงายฝ่าเท้า
      ซ้ายขึ้นวาง ขาขวาทับฝ่าเท้าซ้าย หรือเพียงแค่
      แตะจรดขาขวาบริเวณหัวเข่า ตั้งกายให้ตรง
      ระวังอย่าให้นิ้วเท้าซ้ายเกินหัวเข่าขวาออกมา
      ข้างหน้า (ดังรูป)

    ๒.การนั่งพับเพียบซ้าย ให้นั่งพับขาซ้ายปลายเท้าซ้าย
     หันไปด้านหลัง หงายฝ่าเท้าขวาขึ้นวาง ขาซ้ายทับฝ่าเท้า
     ขวา หรือเพียงแค่แตะจรดขาขวาบริเวณหัวเข่า ตั้งกาย
     ให้ตรง ระวังอย่าให้นิ้วเท้าขวาเกินหัวเข่าออกมาข้างหน้า

     วิธีการเปลี่ยนท่านั่งพับเพียบ
                ใช้มือทั้งสองยันที่หัวเข่าทั้งสอง หรือยันพื้น
      ด้านข้างลำตัวหรือด้านหน้า แล้วกระหย่งตัวขึ้นพร้อม
      กับพลิกเปลี่ยนเท้าพับไปอีกข้างหนึ่ง โดยพลิกเท้า
      ผลัดเปลี่ยนกันอยู่ด้านหลังไม่นิยมยกมาผลัดเปลี่ยน
     ทางด้านหน้า

    การนั่งขัดสมาธิ
               เอาขาขวาทับขาซ้าย มือขวาทับมือซ้าย นิ้วหัว
      แม่มือข้างขวาจรดนิ้วหัวแม่มือข้างซ้าย  ตั้งกายให้ตรง
      อย่างสบาย ๆ ไม่ยืด ไม่เกร็ง
   การนั่งคุกเข่า
    เป็นกิริยาอาการนั่งเตรียมตัวเพื่อจะกราบพระรัตนตรัย
    แบบเบญจางคประดิษฐ์

   วิธีการนั่งคุกเข่า ชาย (อุบาสก)
   นิยมนั่งคุกเข่า ตั้งปลายเท้าทั้งสองยันพื้นไว้
   นิ้วเท้าพับลงราบกับพื้น เท้าทั้งคู่แนบชิดสนิทกัน
   นั่งทับลงบนส้นเท้าทั้งคู่ แยกหัวเข่าทั้งสองออก
   ห่างกันประมาณ ๑ คืบ อวัยวะที่ยันพื้นจะได้ฉาก
   เป็นรูปสามเส้า เพื่อป้องกันมิให้ล้มได้ง่ายมือทั้ง
   สองวางทอดราบไว้ที่เหนือหัวเข่าทั้งสองให้นิ้วมือ
   ทั้งห้าแนบชิดสนิทกัน วางมืออย่างสบาย ๆ
   ไม่มีอาการเกร็ง

    หญิง (อุบาสิกา)
                   นิยมนั่งคุกเข่าราบ เหยียดหลังเท้า
     ทั้งสองให้ราบกับพื้นไปทางด้านหลังให้ฝ่าเท้า
     ทั้งสองแนบชิดสนิทกัน หรือให้ปลายเท้าทั้งสอง
     ทับกันเล็กน้อยก็ได้ นั่งทับ ลงบนฝ่าเท้าทั้งสอง
     เข่าทั้งสองชิดกัน มือทั้ง สองวางทอดราบไว้ที่
     หัวเข่าทั้งสอง ให้นิ้วมือทั้งห้าแนบชิดสนิทกัน
     วางมืออย่างสบาย ๆ ไม่มีอาการเกร็ง

ที่มาของวัฒนธรรมชาวพุทธ
วัฒนธรรมการดูแลรักษาปัจจัย ๔
           งานของชีวิต            การจัดพับเก็บสิ่งของเครื่องใช้
วัฒนธรรมการใช้ปัจจัย ๔ ในชีวิตประจำวัน
           การปัดกวาดเช็ดถู
      การใช้อาคารสถานที่              การใช้ไม้ขนไก่และผ้าต่างๆ
           การใช้ห้องนอน
         การซัก-ตาก
         การใช้ห้องน้ำ (สุขา)          การล้างห้องน้ำ
         การใช้ห้องปฏิบัติธรรม
         การล้างจาน
         การใช้ห้องเรียน          การดูแลศาสนสมบัติและศาสนสถาน
         การใช้น้ำ  
         การใช้ไฟฟ้า
 
         การใช้เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม  
วัฒนธรรมการดูแลรักษาสุขภาพ
มารยาทชาวพุทธ
      การป้องกันดูแลตนเองเบื้องต้น
         มารยาทการยืน เดิน นั่ง นอน
         การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง
         มารยาทการกราบและการไหว้
         หลัก ๘ ประการของการดูแลสุขภาพ          การกราบ (อภิวาท)
         การดูแลสุขภาพปากและฟััน          การปฏิบัติตนต่อพระภิกษุสงฆ์
         การบำบัดรักษาเบื้องต้น          ระเบียบปฏิบัติในการสนทนากับพระภิกษุ
             มารยาทการรับประทานอาหารตามหลักเสขิยวัตร
             ศิลปะการอยู่ร่วมกัน และ ประโยชน์ของมารยาท
ศาสนพิธี

วัฒนธรรมชาวพุทธที่ปรากฎหลักฐานในพระไตรปิฎก