นิทานอีสป เรื่อง ชายพเนจรอกตัญญู
ผู้แต่ง : อีสป
ชายสองคนเดินทางพเนจรไปเรื่อยๆ เมื่อพบไม้พุ่มหนึ่ง จึงชวนกันหยุดพักใต้ร่มเงาของพุ่มไม้ ขณะนั้นเป็นเวลาเที่ยงวันที่เเดดร้อนจัด ชายคนหนึ่งเอนตัวลงนอน ใต้เงาไม้พลางเเหงนมองดูพุ่มไม้เเล้วกล่าวว่า "ไม้พุ่มนี้ไม่มีผลให้เรากินเลยนะ"
อีกคนก็เอ่ยบ้างว่า "จริงด้วย ไม้พุ่มนี้ช่างไร้ประโยชน์เสียจริงๆ"
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า :
อย่ามองข้ามคุณค่าของสิ่งที่ช่วยเหลือหรือเกื้อกูลเรา แม้สิ่งนั้นจะดูเหมือนมีข้อบกพร่องหรือไม่มีประโยชน์ในบางแง่มุม แต่ในความเป็นจริง ทุกสิ่งล้วนมีคุณค่าในตัวเอง เช่นเดียวกับไม้พุ่มที่แม้จะไม่มีผลให้กิน แต่ก็ช่วยบรรเทาความร้อนและมอบร่มเงาในยามจำเป็น
หลักธรรมในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้อง:
สันโดษ (Santosa)
การพึงพอใจในสิ่งที่มีอยู่ รู้คุณค่าและใช้ประโยชน์จากสิ่งที่เรามี โดยไม่มองข้ามหรือดูแคลนสิ่งที่ช่วยเกื้อกูลเรา
อตตนา โจทยัตตานัง (พึงตรวจสอบตนเอง)
ชายสองคนในเรื่องควรทบทวนคำพูดของตนเองว่าพวกเขากำลังแสดงความเนรคุณต่อสิ่งที่ช่วยเหลือพวกเขา และควรปรับมุมมองให้เห็นคุณค่าของสิ่งรอบตัว
กรุณา (Karuna)
ความเมตตาต่อสิ่งรอบข้าง แม้แต่สิ่งที่ไม่มีชีวิต เช่น ไม้พุ่ม ควรมองด้วยความเคารพและเห็นคุณค่าของมัน เพราะมันได้ทำหน้าที่ของมันอย่างเต็มที่แล้ว.