สอนตัวเองให้ได้ประเสริฐ

ภาพประกอบสร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์ ใช้เพื่อสื่อสารเนื้อหาเท่านั้น
สรุปเนื้อหาจากวิดีโอ "สอนตัวเองให้ได้ประเสริฐ | พระไตรปิฎกยามเช้า" โดย พระอาจารย์พระมหาเมธ และ พระอาจารย์สัจจาธิโก
ยากกว่าการสอนผู้อื่น:
การแนะนำหรือติเตียนผู้อื่นทำได้ง่าย แต่การมีสติรู้เท่าทันและเตือนตนเองได้นั้นเป็นเรื่องที่ทำได้ยากยิ่ง
คนเรามักไม่ชอบคำตักเตือนจากผู้อื่น และมักจะรีบแก้ตัวหรืออธิบายทันที หากมีผู้มาตักเตือน ควรรับฟังด้วยใจที่ยิ้มแย้ม เพราะคำตักเตือนจากกัลยาณมิตรเปรียบเสมือนการชี้ขุมทรัพย์
การจัดการใจของตนเองก่อน:
การสอนตัวเองคือการมองกลับเข้ามาภายในตัวโดยใช้ปัญญา
เมื่อเกิดปัญหา มนุษย์มักจัดการปัญหานั้นด้วยความทุกข์หรืออารมณ์ การสอนตนเองได้จึงเป็นการระงับความทุกข์ที่ใจตนเองก่อน เพื่อไม่ให้ผลักภาระหรือใช้อารมณ์ใส่ผู้อื่น
เริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ:
การเปลี่ยนแปลงตนเองเกิดจากการสอนและสะสมเรื่องเล็กๆ ซ้ำๆ ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากเรื่องใหญ่โต ให้ค่อยๆ อัปเกรดและยกระดับจิตใจไปทีละน้อย
ฝึกสติและการอยู่กับตัวเอง:
หมั่นหลีกเร้น หมั่นนิ่งอยู่กับตัวเอง และทำสมาธิภาวนา เพื่อให้เกิดปัญญาในการนำมาเตือนตนเองได้ในยามวิกฤต
การแผ่เมตตาและการตั้งอธิษฐานจิต:
การแผ่เมตตาหลังปฏิบัติธรรมเป็นการเตือนตนเองไม่ให้ผูกใจเจ็บหรืออาฆาตใคร
การตั้งอธิษฐานจิตคือการกำหนดเป้าหมายในการทำความดีให้ชัดเจน
หยุดเสียงในหัวและถอยออกมามองปัญหา:
เมื่อเกิดความขัดเคือง ให้ถอยกลับมาอยู่ข้างๆ ตัวเอง หายใจเข้าลึกๆ แล้วถามตนเองว่า "เราต้องการอะไรกันแน่"
ปัญหามักจะใหญ่กว่าความเป็นจริงเสมอเมื่อเราจมอยู่กับมัน การนำปัญหามาเขียนออกมาเป็นรูปธรรม จะช่วยให้มองเห็นทางแก้ด้วยใจที่เป็นกลาง
ทำอย่างไรเมื่อใจข้างในยังคงต้าน ไม่ยอมอภัย?
ให้ถอยกลับมาทบทวนว่าเกิดอะไรขึ้นในใจ เกลียดหรือหงุดหงิดเรื่องอะไร มองไปให้ถึงปลายทางว่าวิธีที่ใช้จะทำให้ตนเองและผู้อื่นเป็นทุกข์หรือไม่
หากติดอยู่กับความรู้สึกผิด ควรทำอย่างไร?
สำรวจว่าทำไมถึงรู้สึกผิด ยอมรับสิ่งที่ค้างคาในใจ
ทบทวนว่าได้เรียนรู้อะไรจากเหตุการณ์นั้น เขียนออกมา แล้วขอบคุณตัวเองที่ได้เรียนรู้ เปลี่ยนความรู้สึกผิดให้กลายเป็นความเข้าใจเพื่อปรับปรุงการกระทำถัดไป
ทำอย่างไรจึงจะรู้ว่าตนเองไม่ได้หลงผิดในการสอนตัวเอง?
สังเกตว่าสิ่งที่ทำนั้นนำไปสู่ความทุกข์ของตนเองและผู้อื่นหรือไม่
ต้องมีกัลยาณมิตรหรือครูบาอาจารย์คอยชี้แนะ โดยเลือกครูบาอาจารย์ที่ไม่พูดว่าร้ายผู้อื่น ไม่ยึดติดถือตนว่าดีหรือสูงกว่าใคร และหมั่นฝึกฝนตนเองอยู่เสมอ
รับชมวิดีโอเต็มไดที่