Dhamma for people
ธรรมะเพื่อประชาชน 

ความสำคัญของศีล ๑ คุณแห่งศีล ๑

                เส้นทางแห่งการเสวยเอกันตบรมสุข ในอายตนนิพพานนั้น ไม่ใช่เป็นสิ่งที่ทำกันได้ง่ายๆ แต่ก็ไม่ยากจนเกินไปคือยากพอสู้ ถ้ารู้วิธีและก็มีความเพียร พระบรมโพธิสัตว์ทุกพระองค์ ท่านเห็นพ้องต้องกันว่า ต้องสร้างบารมีจึงจะทำให้หลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างแท้จริง ฉะนั้นเราจะต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้องว่า จริงๆ แล้วเราเกิดมาแต่ละภพแต่ละชาตินั้น เพื่อขัดเกลาจิตใจของเราให้สะอาดบริสุทธิ์ผ่องใส เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง แสวงบุญสร้างบารมีเท่านั้น ไม่ใช่เกิดมาเพื่อกิจอย่างอื่น ภาระกิจหน้าที่การงาน ที่เราทำในแต่ละวันนั้น เป็นเพียงเพื่อให้เราได้ปัจจัย ๔ มาหล่อเลี้ยงชีวิต หล่อเลี้ยงสังขาลเท่านั้น เมื่อเราได้โอกาสมาสร้างบารมีและทำพระนิพพานให้แจ้งแล้ว ก็ให้ตั้งใจประพฤติปฏิบัติธรรมให้เต็มที่ ให้มีใจมั่นคงมุ่งตรงต่อหนทางพระนิพพาน โดยไม่หวั่นไหวต่ออุปสรรคที่มาขวางกั้น ต้องปรารภความเพียร เพื่อทำลายกำแพงกิเลส ที่เป็นเหตุให้เราต้องมีวิบากกรรม แล้วข้ามไปสู่ฝั่งแห่งพระนิพพาน อันเป็นเอกันตบรมสุขกันให้ได้

        มีธรรมภาษิตที่ปรกกฏใน ขุททกนิกาย เถรคาถา ความว่า
        อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ  กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ
         ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ  ตสฺมา สีลํ วิโสธเย.

                      ศีลเป็นเบื้องต้น เป็นที่ตั้งอาศัย เป็นมารดาผู้ให้กำเนิด คุณงามความดีทั้งหลาย เป็นประมุขแห่งกุศลธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้นนรชนพึงชำระศีลของต้นให้บริสุทธิ์เถิด

                บุคคลผู้ฝึกฝนอบรมตนมาดี เปี่ยมด้วยคุณธรรมความดี ย่อมเป็นที่รักที่ปรารถนาของทุกคน และยังเป็นชีวิตที่มีความสุข เป็นชีวิตที่มีประโยชน์ ทั้งต่อตนเองและสังคม แต่คุณธรรมความดี จะมีขึ้นได้ต้องเริ่มต้นจากกาย วาจาและใจที่ใสสะอาดบริสุทธิ์ ไม่เบียดเบียนตนเอง และผู้อื่นให้เดือดร้อน ดังนั้นชีวิตที่ดีงามจึงเริ่มต้นจากการรักษาศีลนั่นเอง 

                ท่านจึงกล่าวว่า  ศีลเป็นที่ตั้งแห่งคุณงามความดีทั้งหลาย ศีลจึงเป็นคุณธรรม ที่นักปราชบัณฑิตทั้งหลายยอมรับ และถือปฏิบัติมาตั้งแต่อดีตกาลจนถึงปัจจุบัน เหมือนเด็กน้อยได้รับการหล่อเลี้ยงให้เติมโต มีการศึกษาและเป็นคุณธรรมของสังคม เพราะอาศัยมาดาเป็นผู้ให้กำเนิดและคอยสั่งสอนนั่นเอง 

                ในโลกยุคปัจจุบันนี้ การสร้างความดีควบคู่ไปกับการแสวงหาทรัพย์นั้น มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องระลึกถึงศีลอยู่เสมอ ลำพังการแสวงหาทรัพย์อย่างเดียว โดยขาดหลักการชีวิตยังไม่ปลอดภัย เพราะถ้าทำผิดทำพลาดเพียงนิดหน่อย หรือบางอย่างทำโดยไม่ได้เจตนาก็ยังมีวิบาก แล้วก็มีภพมารองรับแล้ว หากมีเจตนาและทำบ่อยเข้าเพราะคิดว่านี่แหละคือความสุข แต่กลับต้องไปรับทุกข์ในอบายภูมิ ถูกทัณฑ์ทรมานแสนสาหัสนานนับล้านๆ ปี จากนั้นยังจะต้องมารับใช้ วิบากกรรมต่ออีกหลายชาติซึ่งมันไม่คุ้มกันเลยนะจ๊ะ

                พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงไปรู้ไปเห็นภพภูมิ แห่งความทุกข์ทรมานต่างๆ เหล่านี้มาแล้ว ก็ทรงนำมาบอกเล่าทรงชี้ทางสว่างให้กับมนุษยชาติ เพื่อชีวิตในปรโลกจะได้ปลอดภัยละโลกแล้วก็มีสุคติเป็นที่ไปอย่างเดียว เหมือนในสมัยหนึ่งพระผู้มีพระเจ้า ประทับอยู่ที่วัดพระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ในกรุงสาวัตถี เย็นวันนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้เอาเล็บมือช้อนฝุ่นขึ้นมา แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า ภิกษุทั้งหลายเธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ฝุ่นเล็กน้อยที่เราช้อนขึ้นไว้ที่ปลายเล็บนี้กับมหาปฐพีนี้ อย่างไหนมากกว่ากัน

                ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มหาปฐพีนั้นแหละมากกว่า ฝุ่นเล็กน้อยที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงช้อนขึ้นไว้ที่ปลายเล็บนี้มีประมาณน้อย ย่อมไม่ถึงการนับ ย่อมไม่ถึงการเทียบเคียง ย่อมไม่ถึงแม้ส่วนเสี้ยว เพราะเทียบมหาปฐพีเข้าแล้ว ฝุ่นที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงช้อนขึ้นไว้ที่ปลายเล็บ มีประมาณเล็กน้อยพระเจ้าข้า 

                ดูก่อนภิกษุทั้งหลายฉันใดก็ฉันนั้น สัตว์ที่จุติในพวกมนุษย์แล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีน้อย โดยที่แท้สัตว์ที่จุติจากมนุษย์ไปแล้ว กลับไปเกิดในนรกน่ะมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากมนุษย์ไปแล้ว จะกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีน้อย ที่กลับไปเกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากมนุษย์ไปแล้วจะกลับมาเกิดในพวกเทวดามีน้อย กลับไปเกิดในนรกกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน ในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วจะกลับมาเกิดในพวกเทวดาก็มีน้อย จะกลับไปเกิดในนรกในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเทวดาแล้วจะกลับมาเกิดในพวกมนุษย์มีน้อย แต่กลับไปเกิดในนรกในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน ในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากนรกไปแล้วจะกลับไปเกิดในมนุษย์มีน้อย โดยที่แท้กลับไปเกิดในนรก กำเนิดสัตว์เดรัจฉานในเปรตวิสัยมีมากกว่า

                สัตว์ที่จุติจากนรกไปแล้วจะกลับไปเกิดในพวกเทวดามีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในนรก ในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน ในเปรตวิสัยมีมากกว่า  สัว์ที่จุติจากกำเนิดสัตว์เดรัจฉานไปแล้วกลับไปเกิดในพวกมนุษย์มีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในนรกในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากกำเนิดสัตว์เดรัจฉานไปแล้ว จะกลับไปเกิดในพวกเทวดามีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในนรกในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเปรตวิสัยไปแล้วจะกลับไปเกิดในพวกมนุษย์มีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในนรกในกำเนิดเดรัจฉานในเปรตวิสัยมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเปรตวิสัยไปแล้วจะกลับไปเกิดในพวกเทวดามีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในนรกมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเปรตวิสัยไปแล้วจะกลับไปเกิดในพวกเทวดามีน้อย ส่วนจะกลับไปเกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานมีมากกว่า สัตว์ที่จุติจากเปรตวิสัยไปแล้วจะกลับไปเกิดในพวกเทวดามีน้อย ส่วนที่กลับไปเกิดในเปรตวิสัยมีมากกว่า ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะไม่เห็นอริยสัจ ๔ 

                        อริยสัจ ๔ คือ

ทุกขอริยสัจ 
ทุกขสมุทยอริยสัจ 
ทุกขนิโรธอริยสัจ 
ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ 

                     ดูก่อนภิกกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นเธอทั้งหลายพึงกระทำความเพียร ผู้รู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรท นี้ทุกขนิโรทคามินีปฏิปทา 

                ภิกษุสงฆ์ฟังแล้วก็เกิดธรรมสังเวช เห็นภัยในการเวียนว่ายตายเกิด เหมือนไฟที่กำลังลุกท่วม ต้องการดับไฟและหนีจากความร้อน ซึ่งเป็นผลมาจากโลภะ โทสะ โมหะ ผู้ต้องการดับไฟก็กิเลสก็ตั้งใจสดับอริยสัจ ๔ ที่พุทธองค์ทรงนำมาแสดง ทำให้ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์กันมากมาย ไม่ต้องกลับมาเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอีกต่อไป

                เพราะฉะนั้นในขณะที่เรายังเป็นปุถุชนคนธรรมดาอยู่นี้ แม้เรายังเป็นผู้มีกิเลสอยู่ สติปัญญาก็ยังไม่ละเอียด การที่จะให้พิจารณาเห็นอริยสัจ ๔ เห็นไตรลักษณ์ ไปตามความเป็นจริงด้วยธรรมจักรขุนั้น ไม่ใช่สิ่งที่ทำกันได้ง่ายๆ ต้องอาศัยกำลังบารมี อาศัยกำลังแห่งความเพียรอย่างมากทีเดียวนะจ๊ะ

               ดังนั้นถ้าเราปรารถนาจะหลุดพ้นจากกองทุกข์ ก็ต้องทำความเพียร หมั่นฝึกฝนทำใจหยุดใจนิ่งที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ให้ถูกหลักวิชชาและมุ่งหน้าไปสู่พระนิพพานอย่างไม่ท้อถอย แล้วเพื่อความไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต เราจำเป็นต้องรักษาศีลให้บริสุทธิ์ ควบคู่ไปกับการประกอบภารกิจในชีวิตประจำวันด้วย ชีวิตก็จะได้เวียนวนอยู่แต่ในสุคติภูมิอย่างเดียว ไม่พลัดไปสู่อบาย และการจะรักษาศีลให้บริสุทธิ์ก็ต้องศึกษาเรื่องราวของศีลกันก่อนว่า ศีลคืออะไร มีกี่ประเภท มีข้อห้ามและข้ออนุญาตอย่างไรบ้าง เมื่อศึกษาแล้วเราจะได้ปฏิบัติตนได้ถูกต้องและเป็นที่พึ่งให้กับตนเองและคนรอบข้างได้ ดังนั้นในช่วงนี้หลวงพ่อจะค่อยๆ ทยอยนำเรื่องราวเกี่ยวกับศีล พร้อมทั้งตัวอย่างประกอบ มาเล่าให้ลูกๆ ได้รับฟังเพื่อประดับสติปัญญา ให้ได้ทั้งความรู้ ได้ทั้งบุญที่เกิดจากการฟังธรรม และการประพฤติธรรมควบคู่กันไปพร้อมๆกันนะจ๊ะ