ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๑ อติเรกบาตรนั้นภิกษุเก็บไว้ได้เพียง ๑๐ วัน

วันที่ 06 เมย. พ.ศ.2565

ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๑ อติเรกบาตรนั้นภิกษุเก็บไว้ได้เพียง ๑๐ วัน

ปัตตวรรค หมวดว่าด้วยบาตร

ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๑

คำแปลพระบาลีที่เป็นพุทธบัญญัติ
       “พึงเก็บอติเรกบาตรไว้ได้ ๑๐ วันเป็นอย่างยิ่ง เมื่อให้เกินกำหนดนั้นไป เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์”

เนื้อความย่อในหนังสือนวโกวาท
       “บาตรนอกจากบาตรอธิษฐานเรียกอติเรกบาตรอติเรกบาตรนั้นภิกษุเก็บไว้ได้เพียง ๑๐ วันเป็นอย่างยิ่ง ถ้าให้ล่วง ๑๐ วันไป ต้องนิสสัคคิยปาจิตตีย์”

อธิบายความโดยย่อ
       คำว่า บาตร ได้แก่ บาตร ๒ ชนิดคือ บาตรเหล็ก ๑ บาตรดินเผา ๑

บาตร มี ๓ ขนาด คือ 
       - บาตรขนาดใหญ่ จุข้าวสุกจากข้าวสารได้๒ ทะนาน ของเคี้ยวหนึ่งในสี่ของข้าวสุก และกับข้าวพอสมควรแก่ข้าวสุกนั้น (จุข้าวสุกกินได้๑๐ คน)
       - บาตรขนาดกลาง จุข้าวสุกจากข้าวสารได้๑ ทะนาน ของเคี้ยวหนึ่งในสี่ของข้าวสุกและกับข้าวพอสมควรแก่ข้าวสุกนั้น (จุข้าวสุกกินได้๕ คน)
       - บาตรขนาดเล็ก จุข้าวสุกจากข้าวสารได้๑ กอบ ของเคี้ยวหนึ่งในสี่ของข้าวสุกและกับข้าวพอสมควรแก่ข้าวสุกนั้น (จุข้าวสุก ๒ คนกินเหลือ ๓ คนกินไม่พอ)
       คำว่า อติเรกบาตร หมายถึงบาตรที่ยังไม่ได้อธิษฐาน ยังไม่ได้วิกัป (คำว่า อธิษฐานและวิกัป พึงดูในจีวรวรรค สิกขาบทที่ ๑)

เจตนารมณ์ของสิกขาบทข้อนี้
       สิกขาบทนี้ทรงบัญญัติไว้เพื่อให้ภิกษุมีความประหยัดในการใช้บาตรได้เพียงใบเดียว ไม่มีนิสัยมักง่ายปล่อยทิ้งบาตรให้ชำรุดเสียหายโดยง่าย และไม่ต้องมีภาระหอบหิ้วบริขารในการจาริกไปในที่ต่างๆ แต่ก็ทรงผ่อนผันให้รับและใช้สอยได้ในเวลาจำกัดด้วยทรงเห็นความจำเป็นบางกรณีเช่นกรณีบาตรหาย บาตรแตก เป็นต้น

อนาปัตติวาร
ในสิกขาบทนี้ท่านแสดงภิกษุผู้ได้รับยกเว้นไม่ต้องอาบัติไว้คือ 
       (๑) ภิกษุอธิษฐานภายใน ๑๐ วัน 
       (๒) ภิกษุวิกัปไว้ภายใน ๑๐ วัน 
       (๓) ภิกษุสละให้ไป 
       (๔) บาตรหายไป 
       (๕) บาตรฉิบหายไป 
       (๖) บาตรแตก 
       (๗) โจรชิงเอาไป 
       (๘) ภิกษุผู้วิกลจริต 
       (๙) ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติหรือภิกษุอาทิกัมมิกะ ได้แก่ พวกภิกษุฉัพพัคคีย์

 

สิ่งดีๆมีไว้แบ่งปัน อะไรดีๆมีอีกเยอะ กด Like facebook กัลยาณมิตร

 ยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคล Total Execution Time: 0.023920349280039 Mins