ทัพพปุบผาชาดก
โทษของการโต้เถียงกัน แบ่งกันไม่ลงตัว
นานมาแล้ว ในสมัยที่พระเจ้าพรหมทัตครองเมืองพาราณสีริมแม่น้ำสายหนึ่งมีต้นไม้ใหญ่ยืนตระหง่านณ ที่นั้นเอง มีรุกขเทวดาผู้หนึ่งสถิตอยู่ คอยมองดูความเป็นไปของสัตว์ทั้งหลายด้วยใจสงบใกล้ ๆ กันนั้น มีสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งชื่อว่า มายาวีชื่อก็สมกับตัว เพราะมันทั้งเจ้าเล่ห์และฉลาดเป็นกรดมันพาเมียมาอาศัยอยู่แถบฝั่งแม่น้ำ ใช้ชีวิตแบบพอมีพอกิน
ความอยากที่เป็นจุดเริ่มเรื่องวันหนึ่ง เมียสุนัขจิ้งจอกเดินมาบอกผัวด้วยสีหน้าอ่อนแรง“พี่…ฉันแพ้ท้องอยากกินเนื้อสด ๆ ที่ยังมีเลือดอยู่เลย” มายาวีได้ยินก็รีบปลอบทันที “ไม่ต้องห่วงนะ เดี๋ยวพี่จัดการให้เอง” พูดจบ มันก็ออกเดินหาของกินริมแม่น้ำเดินไปเดินมา ถูกเถาวัลย์คล้องขาเข้าเลยต้องเดินเลาะไปตามตลิ่งช้า ๆ
มีนากสองตัว กำลังหากินอยู่แถวนั้นตัวหนึ่งถนัดดำน้ำลึกอีกตัวหนึ่งถนัดหากินริมน้ำจู่ ๆ นากที่ดำน้ำเก่งก็เห็น ปลาตะเพียนแดงตัวโต ว่ายผ่านมันพุ่งดำน้ำลงไปทันที คาบหางปลาไว้ได้แต่ปลาตัวใหญ่ แรงเยอะลากนากจนแทบไม่ไหว
นากอีกตัวเห็นเข้า ก็รีบเข้ามาช่วยทั้งสองช่วยกันจนลากปลาขึ้นฝั่งได้สำเร็จปลานอนนิ่ง…ตัวโต น่ากินมากนากตัวหนึ่งพูดขึ้นว่า“ปลาตัวนี้ ใหญ่พอสำหรับเราสองตัวมาแบ่งกันกินเถอะ”
อีกตัวพยักหน้าเห็นด้วยแต่พอถึงเวลาจะแบ่งจริง ๆกลับเริ่มมีปัญหา“เฮ้ย! แกแบ่งสิ” “ทำไมต้องฉัน แกสิ!” “แบ่งแบบนี้ไม่ยุติธรรม!” เถียงกันไปมาสุดท้าย…แบ่งไม่ลงตัวสักทีปลาก็ยังวางอยู่ตรงนั้น
ผู้พิพากษาจอมเจ้าเล่ห์ระหว่างที่ทั้งสองกำลังเถียงกันสุนัขจิ้งจอกมายาวีก็เดินผ่านมานากเห็นเข้าก็ดีใจรีบร้องเรียก“สหายทัพพปุบผา!ช่วยเราหน่อยเถอะปลาตัวนี้เราจับมาด้วยกันแต่แบ่งกันไม่ได้เลยช่วยแบ่งให้เท่า ๆ กันที”มายาวีทำท่าคิดหนักแล้วพูดด้วยน้ำเสียงภูมิฐาน“โอ้…เรื่องเล็กน้อยสมัยก่อนเรานั่งตัดสินคดีมาแล้วมากมายทั้งพราหมณ์ คหบดีเรื่องแค่นี้ไม่ยากหรอก”
พูดจบ มันก็ลงมือแบ่งปลาแบ่ง…แบ่ง…แบ่งออกมาเป็น สามส่วนแล้วพูดว่า “ท่อนหัว ให้ตัวที่ดำน้ำเก่งท่อนหาง ให้ตัวที่หากินริมฝั่งส่วนท่อนกลาง…เป็นค่าตอบแทนผู้ตัดสินคดี” พูดจบ มันก็คาบท่อนกลางเดินจากไปหน้าตาเฉยนากสองตัวมองหน้ากันอยากจะท้วง…แต่ก็สายไปแล้ว
ปลาที่ได้มา…เพราะคนอื่นทะเลาะกันมายาวีกลับไปหาเมียอย่างอารมณ์ดีวางชิ้นปลาตรงหน้าเมียถามด้วยความสงสัย “พี่เป็นสัตว์อยู่บนบกไปได้ปลาจากน้ำมาได้ยังไง?”มายาวียิ้มเจ้าเล่ห์ แล้วพูดว่า
“น้องเอ๋ยเวลาสัตว์หรือคนทะเลาะกันของดี ๆ มักไม่ตกถึงมือพวกเขาหรอกแต่จะไปตกอยู่กับคนกลางแทน” “เธอไม่ต้องถามอะไรมากกินปลานี่เถอะ”
