ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๗ ถ้าภิกษุไปกำหนดให้เขาทำให้

วันที่ 27 เมย. พ.ศ.2565

ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๗ ถ้าภิกษุไปกำหนดให้เขาทำให้

ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๗

คำแปลพระบาลีที่เป็นพุทธบัญญัติ
         “อนึ่ง คหบดีก็ดี คหปตานีก็ดี ผู้มิใช่ญาติ สั่งช่างหูกให้ทอจีวรเจาะจงภิกษุเท่านั้น ถ้าภิกษุนั้นเขามิได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหาช่างหูกแล้วกะเกณฑ์จีวรในสำนักของเขานั้นว่า จีวรผืนนี้เจาะจงอาตมา ขอท่านจงทำให้ยาว ให้กว้าง ให้แน่น ทอให้ดี ขึงให้ดี สางให้ดี และกรีดให้ดี ถ้ากระไร อาตมาเองก็จะให้ของเล็กน้อยเป็นรางวัลแก่ท่าน ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ภิกษุนั้นให้ของเล็กน้อยเป็นรางวัลโดยที่สุดแม้เพียงบิณฑบาต เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์”

เนื้อความย่อในหนังสือนวโกวาท
        “ถ้าคฤหัสถ์ที่มิใช่ญาติมิใช่ปวารณา สั่งให้ช่างหูกทอจีวรเพื่อจะถวายแก่ภิกษุ ถ้าภิกษุไปกำหนดให้เขาทำให้ ดีขึ้นด้วยจะให้รางวัลแก่เขา ต้องนิสสัคคิยปาจิตตีย์”

อธิบายความโดยย่อ
        สิกขาบทนี้กิดจากการที่ชาวบ้านมอบด้ายให้แก่ช่างหูกไว้เพื่อทอเป็นจีวรเพื่อถวายภิกษุที่ตนนับถือ โดยกำหนดด้ายไว้พอ แล้วไปธุระที่อื่น ภิกษุทราบเรื่องจึงไปหาช่างหูกที่คุ้นเคยกันดีกะเกณฑ์ให้ทอจีวรที่กว้างที่ยาวกว่าที่เจ้าภาพกำหนด ด้ายจึงไม่พอ ช่างหูกได้ไปหาภรรยาเจ้าภาพเล่าเรื่องให้ทราบแล้วขอด้ายเพิ่ม ภรรยาก็จัดการให้จนกระทั่งทอเป็นจีวรสำเร็จตามที่ภิกษุกำหนดเมื่อสามีกลับมาแล้วภรรยาได้นำผ้ามาให้ดูและเล่าเรื่องให้ฟังสามีผู้เป็นเจ้าภาพได้ถวายจีวรแก่ภิกษุแล้วตำหนิโพนทะนาขึ้นว่า พระสมณะศากยบุตรมีความมักมาก ไม่สันโดษ จะถวายจีวรแก่ท่านเหล่านี้ก็ยุ่งยาก มิใช่ทำได้ง่าย

เจตนารมณ์ของสิกขาบทข้อนี้
       สิกขาบทนี้ทรงบัญญัติไว้เพื่อรักษาศรัทธาของชาวบ้านไว้มิให้ชาวบ้านต้องเดือดร้อนเพราะความไม่พอดีของภิกษุ ที่ไปกะเกณฑ์สิ่งของที่เขาจะถวายโดยไม่ได้รับการขอร้องหรือปวารณาไว้ก่อน และเพื่อป้องกันมิให้ภิกษุแสดงอาการมักมาก ไม่สันโดษออกมาโดยอาการเช่นนี้

อนาปัตติวาร
        ในสิกขาบทนี้ท่านแสดงภิกษุผู้ได้รับยกเว้นไม่ต้องอาบัติไว้คือ 
        (๑) ภิกษุขอต่อญาติ
        (๒) ภิกษุขอต่อปวารณา 
        (๓) ภิกษุขอเพื่อภิกษุอื่น 
        (๔) ภิกษุซื้อมาด้วยทรัพย์ของตนเอง 
        (๕) คหบดีต้องการจะให้ทอจีวรมีราคามาก ภิกษุให้ทอจีวรมีราคาน้อย 
        (๖) ภิกษุผู้วิกลจริต 
        (๗) ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติหรือ ภิกษุอาทิกัมมิกะ ได้แก่ พระอุปนันทศากยบุตร

 

 ยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคล Total Execution Time: 0.017889765898387 Mins