กัลยาณมิตร

3 สุภาพสตรี  ที่ได้ครอบครอง  "มหาลดาปสาธน์"
.
                  ในพระไตรปิฎกและอรรถกถา ได้บันทึกถึง มหาลดาปสาธน์ (Mahālatāpasādana) ซึ่งเป็นเครื่องประดับสตรีสูงสุดในชมพูทวีป ทำด้วยทองคำและรัตนะ 7 ประการ ถักร้อยเป็นเถาวัลย์ดอกไม้ ครอบคลุมตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า งดงามประหนึ่งต้นไม้ใหญ่ผลิดอกผล เป็นสิ่งที่ประเมินค่าไม่ได้ และไม่ใช่ผู้หญิงทุกคนจะมีโอกาสได้ครอบครอง
อรรถกถาธรรมบทกล่าวว่า มีเพียง 3 สุภาพสตรี เท่านั้นในโลกมนุษย์ ที่ได้ครอบครองมหาลดาปสาธน์ ด้วยบุญบารมีที่สั่งสมมา ดังต่อไปนี้ :

1. นางวิสาขา มหาอุบาสิกา
 
                   นางวิสาขา ธิดาเศรษฐีธนัญชัยแห่งเมืองสาวัตถี ได้รับมหาลดาปสาธน์เป็นเครื่องประดับสมรสจากบิดาและพระราชา ด้วยเหตุที่นางเป็นผู้มีบุญบารมีมาก ทั้งยังเป็นมหาอุบาสิกาผู้เลิศในการถวายทานแด่พระสงฆ์ การครอบครองมหาลดาปสาธน์ของนางสะท้อนถึงบุญเก่าในอดีตชาติที่เคยถวายผ้าและของหอมแด่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ในอดีตชาติ
มูลค่า: มหาลดาปสาธน์ของนางมีค่าประเมินเท่ากับทรัพย์ของแคว้นเล็ก ๆ ทั้งแคว้น

2. นางมัลลิกา

                  นางมัลลิกา ภรรยาของพันธุลเสนาบดี ขุนนางผู้ใหญ่ในราชสำนักพระเจ้าโกศล ก็เป็นอีกหนึ่งสุภาพสตรีที่ได้ครอบครองมหาลดาปสาธน์ นางมัลลิกาเป็นผู้มีบุญเก่าจากการบำเพ็ญทาน และมีศรัทธาตั้งมั่นในพระพุทธศาสนา จึงมีโอกาสได้ครอบครองเครื่องประดับอันสูงค่า เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งเกียรติยศและฐานะ

3. ธิดาเศรษฐีแห่งพาราณสี

                    ในอรรถกถายังกล่าวถึงธิดาเศรษฐีแห่งพาราณสี (ไม่ได้บันทึกชื่อเฉพาะ) ว่าเป็นสตรีอีกผู้หนึ่งที่ได้ครอบครองมหาลดาปสาธน์ ด้วยเหตุจากบุญเก่าในอดีตชาติที่เคยถวายผ้าและของหอมแด่พระสงฆ์ในกาลก่อน นางจึงได้เป็นผู้สมบูรณ์ด้วยโภคทรัพย์และได้เครื่องประดับที่ประเมินค่าไม่ได้เป็นของคู่กาย

สาเหตุที่ได้รับมหาลดาปสาธน์

                    อรรถกถาธรรมบทอธิบายตรงกันว่า การที่สุภาพสตรีทั้งสามได้ครอบครองมหาลดาปสาธน์ เป็นผลแห่ง บุญเก่าในอดีตชาติ โดยเฉพาะการถวายผ้า - เครื่องนุ่งห่ม และของหอมแด่พระสงฆ์ สั่งสมเป็นอานิสงส์ จนมาปรากฏในภพปัจจุบันให้ได้ครอบครองเครื่องประดับสูงสุดในชมพูทวีป

สรุป

                     มหาลดาปสาธน์เป็นเครื่องประดับสตรีที่หาค่าเปรียบมิได้ ทำด้วยทองคำและรัตนะ 7 ประการ งดงามราวพวงเถาวัลย์ประดับดอกไม้ มีเพียง 3 สุภาพสตรีเท่านั้นในโลกมนุษย์ที่เคยได้ครอบครอง คือ นางวิสาขา มหาอุบาสิกา, นางมัลลิกา ภรรยาพันธุลเสนาบดี และธิดาเศรษฐีแห่งพาราณสี ทั้งหมดล้วนได้มาเพราะผลบุญที่สั่งสมไว้ในอดีต

โดยเฉพาะการถวายผ้ากฐิน, ถวายผ้าป่า, ผ้าไตรจีวร, อุปกรณ์นุ่งห่มและเครื่องหอมแด่พระสงฆ์

 ที่มา :

• พระไตรปิฎก มมร. ธรรมบทอรรถกถา (Dhammapada-aṭṭhakathā), ปุปผวรรค, เรื่องนางวิสาขา (DhA.ii.465–467; มมร. เล่ม 33 ข้อ 380 เป็นต้นไป)
• อรรถกถาอื่น ๆ
• สุมังคลวิลาสินี (Sumangalavilāsinī)
• อรรถกถาทีฆนิกาย
• อรรถกถาที่กล่าวถึงนางมัลลิกาและธิดาเศรษฐีพาราณสี