คำพ่อ คำแม่
ตอน มองในแง่ดีแง่ร้าย
ลูกรัก...
การที่ลูกจะยกย่องหรือยอมรับใครสักคนว่าเป็นคนดีนั้นจะต้องดูให้รอบคอบให้ถ่องแท้ก่อน และดูกันให้นานๆ อย่าคิดแต่เพียงเฉพาะหน้า เช่นคิดว่าคนนี้เขาดีต่อเรา เขาช่วยเหลือเรา หรือเขาพูดจาดีกับเรา เราก็เห็นว่าเขาเป็นคนดี ความจริงคนที่เขาดีต่อเรา มิได้แปลว่าเขาเป็นคนที่ดีจริงๆ ที่เขาดีต่อเรานั้นอาจเป็นเพราะเขาหวังอะไรจากเรา หรือเราสามารถทำสิ่งที่เขาต้องการให้เขาได้ หรืออย่างน้อยเราไม่ได้ไปขัดขวางผลประโยชน์อะไรของเขา เขาก็ย่อมดีต่อเราเป็นธรรมดา
คนที่ดีจริงๆ นั้นจะต้องดีต่อเราและคนอื่นด้วย ทำนองเดียวกัน เขาดีต่อคนอื่นแต่ไม่ดีต่อเรา ก็มิได้แปลว่าเขาเป็นคนไม่ดี คนไม่ดีนั้นจะต้องไม่ดีทั้งต่อเราและคนอื่นด้วย ที่ยกเรื่องนี้ขึ้นมาบอกลูก ก็พื่อให้ลูกรู้ไว้ล่วงหน้า จะได้ไม่เชื่อคนง่ายๆ ไม่ถูกเขาหลอกเอา และจะได้ไม่กล่าวหาใครง่ายๆ ว่าเป็นคนไม่ดี คือไม่ต้องการให้ลูกมองคนในแง่ดีหรือแง่ร้ายโดยส่วนเดียวนั่นเอง
พระมหาโพธิวงศาจารย์
(ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙, ราชบัณฑิต)