นิทานก่อนนอนสอนใจ
เรื่อง เขียงแห่งสติ
สมัยนั้น การไล่ล่าอาณานิคมเป็นเรื่องธรรมดา บางครั้ง ญาติพี่น้องฆ่ากันเองก็เพื่อความยิ่งใหญ่ บางคราวพ่อกับลูกก็เช่นฆ่าเพื่อบัลลังก์ เพราะฉะนั้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลก หากเพื่อนสนิทจะบุกเข้ายดขยี้กันเอง เพื่อดินแดนที่ขยายใหญ่ขึ้น
ก่อนหน้านี้เจ้าเมืองบนกับเจ้าเมืองล่าง เป็นเพื่อนรักกัน เรียนมาจากสำนักเดียวกัน หากแต่เมื่อกลับไปครองเมือง เจ้าเมืองล่างได้รับแรงยุจากบรรดาขุนนาง จึงตัดสินใจบุกเข้าโจมตีเมืองล่าง ผลก็คือ เจ้าเมืองบนเป็นฝ่ายชนะจับเอาบิดาและภรรยาของเจ้าเมืองล่างไปเป็นเชลย ส่วนเจ้าเมืองล่างหนีไปซ่อนตัวอีกเมืองหนึ่ง เพื่อซ่องสุมกำลังกลับมาชิงดินแดน รวมทั้งบิดาและภรรยาคืน
วันหนึ่ง เจ้าเมืองบนนึกสนุก เอาบิดาของเจ้าเมืองล่างไปวางไว้บนเขียงอันใหญ่แล้วให้คนนำจดหมายไปส่งให้เจ้าเมืองล่าง เนื้อความว่า
"ถ้าท่านไม่รีบมา ท่านบิดานั้นจะถูกปรุงเป็นอาหาร"
เจ้าเมืองล่างได้รับจดหมายก็มีความแค้นเป็นกำลัง แต่ติดที่ตนยังรวบรวมคนไม่พอ จึงได้แต่ตอบจดหมายกลับไปว่า
"ข้ากับท่านนั้นเคยคบหากันเป็นเพื่อน บิดาข้าก็ดังบิดาท่าน ถ้าหากท่านจะนำบิดาของท่านปรุงอาหารก็อย่าลืมแบ่งน้ำซุปให้ข้าสักสักถ้วยนะ"
ได้อ่านดังนั้น เจ้าเมืองบนก็สำนึกได้ทันทีว่า ตนนั้นทั้งทรยศเพื่อนและอกตัญญูต่อบิดาเพื่อนที่เคยดูแล สั่งสอนให้การอบอรม ให้ความเอ็นดูไม่ต่างจากลูกของท่านอง จึงสั่งปลดบิดาเจ้าเมืองล่างลงจากเขียง แล้วก็คุกเข่าลงตรงหน้า พลางกล่าวว่า
"ท่านพ่อ ข้าขอโทษที่ล่วงเกินท่าน ข้านี้อกตัญญูนัก ยกโทษให้ข้าด้วย"
บิดาของเจ้าเมืองล่างยินดียกโทษให้ หลังจากนั้น เจ้าเมืองบนก็ส่งบิดาและภรรยาคืนเพื่อนและยอมคืนดินแดนทั้งหมดให้เจ้าเมืองล่าง ทั้งสองจึงคบหากันฉันเพื่อนเหมือนเดิม
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
หลายครั้งที่ความอยากได้อยากมี มีอานุภาพส่งผลให้คนเราทำอะไรได้ทุกอย่าง
ลืมแม้กระทั่งความกตัญญู บุคคลนั้นไม่มีวันเจริญไปได้ บุคคลเช่นนี้นักปราชญ์ย่อมดูแคลน
