ความหมายของมัชฌิมาปฏิปทา

วันที่ 15 กย. พ.ศ.2558

 

 ความหมายของมัชฌิมาปฏิปทา

มัชฌิมาปฏิปทานั้น มีความหมายตรงไปตรงมา แต่ในทางปฏิบัติแล้ว มีความลึกซึ้งยิ่งนักซึ่งมีความหมายดังนี้ คือ

มัชฌิมาปฏิปทา6) หมายถึง ทางสายกลาง

มัชฌิมาปฏิปทา7) หมายถึง ทางสายกลาง ข้อปฏิบัติเป็นกลางๆ ไม่หย่อนจนเกินไป ไม่ตึงจนเกินไป ไม่ข้องแวะที่สุด 2 อย่าง คือ กาม

 

สุขัลลิกานุโยค และอัตตกิลมถานุโยค ทางแห่งปัญญาอันพอดีที่จะให้ถึงจุดหมาย คือ ความดับกิเลสและความดับทุกข์ หรือความหลุดพ้นเป็นอิสระสิ้นเชิง

มัชฌิมปฏิปทา หากกล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ อริยมรรคมีองค์ 8 นั่นเอง ซึ่งในที่นี้อาจจะกล่าวถึงคำใด คำหนึ่ง ก็ให้ทราบว่าเป็นคำที่มีนัยเดียวกัน

หากกล่าวโดยรวมเพื่อให้ได้ความหมายที่ครอบคลุม มัชฌิมปฏิปทา หมายถึง ข้อปฏิบัติสายกลางเพื่อความหลุดพ้น ประกอบด้วยองค์ 8 คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ”

-------------------------------------------------------------------

6) พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2546 หน้า 850.
7) พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตโต), พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรงเทพฯ : ด่านสุธาการพิมพ์ จำกัด พ.ศ. 2528, หน้า 189.

GL 204 ศาสตร์แห่งการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
กลุ่มวิชาเป้าหมายชีวิต